O czym każda Młoda Para wiedzieć powinna...

Zanim zdecydują się Państwo połączyć w Jedność, muszą Państwo zdecydować jakiego rodzaju formę Zaślubin wybrać. Poniżej przedstawiamy 3 warianty najczęściej wybierane przez Młodych.

- Ślub Kościelny (również ekumeniczny)

- Ślub Cywilny

- Ślub Konkordatowy

ŚLUB KOŚCIELNY

Ślub kościelny nie jest uznany przez prawo polskie i aby związek był prawomocny potrzebne jest podjęcie czynności administracyjnych, czyli złożenie przysięgi przed Urzędnikiem Stanu Cywilnego. Ceremonia Zaślubin powinna odbyć się w parafii jednego z Narzeczonych, zwyczajowo jest to parafia Panny Młodej. Tam też załatwia się wszystkie niezbędne formalności. W tym celu należy zgłosić się do kancelarii parafialnej nie później niż 3 miesiące przed planowaną ceremonią i przedłożyć następujące dokumenty:

• Aktualne (nie starsze niż 3 miesiące) świadectwo Chrztu z adnotacją o stanie wolnym;
• Świadectwo bierzmowania;
• Świadectwo potwierdzające ukończenie bądź zaświadczenie o uczestnictwie w kursie przedmałżeńskim lub świadectwa religii z ostatniej klasy szkoły średniej;
• Dowody osobiste obydwojga Narzeczonych;
• Dane Świadków.

W przypadku wdowców należy przedstawić skrócone odpisy aktów urodzenia, odpis aktu zgonu współmałżonka.

Na podstawie dostarczonych dokumentów urzędnik kościelny kancelarii parafialnej sporządzi tzw. protokół przedślubny oraz zapisze tzw. zapowiedzi. Protokół przedślubny wypełnia się w obecności księdza. Większość księży prosi Narzeczonych o wypełnienie go oddzielnie, tak aby Młodzi nie sugerowali się swoimi odpowiedziami. Protokół zawiera trzy grupy pytań oraz osobne kolumny na odpowiedzi narzeczonej i narzeczonego.

I grupa pytań dotyczy danych personalnych: imię, nazwisko, imiona i nazwiska rodziców, numer dowodu osobistego, data i miejsce urodzenia, chrztu, komunii św., bierzmowania, adres zamieszkania swój i rodziców, stan cywilny, wykształcenie, zawód, a także wyznanie i to, jak długo Narzeczeni się znają.

II grupa pytań dotyczy przeszkód małżeńskich, czyli: przeszkody niezdolności fizycznej, przeszkody węzła małżeńskiego, przeszkody występku, przeszkody pokrewieństwa, powinowactwa, pokrewieństwa prawnego, przyzwoitości publicznej, przeszkody święceń i ślubu czystości. Pojawiają się więc pytania o to, czy Narzeczeni nie mają wątpliwości co do swojego stanu zdrowia i czy uważają, że będą mogli mieć dzieci, czy nie zawarli wcześniej innego związku małżeńskiego, czy nie są spokrewnieni lub spowinowaceni, czy nie składali ślubów czystości.

III grupa pytań dotyczy woli zawarcia małżeństwa zgodnie z nauką Kościoła, np. czy Narzeczeni uważają małżeństwo za nierozerwalne i czy chcą mieć dzieci. Pojawiają się tu także pytania o zdrowie Narzeczonych (czy w rodzinie były przypadki chorób psychicznych, czy są oni przekonani o własnym zdrowiu psychicznym, czy nie cierpią na przewlekłe choroby, czy nie nadużywają alkoholu) oraz o to, czy małżeństwo nie jest zawierane pod przymusem.

Protokół ten może być bardzo istotny w przypadku, w którym Para chciałaby się ubiegać o unieważnienie małżeństwa, np. z powodu zatajonej przez jedną ze stron choroby psychicznej lub alkoholizmu.

Kolejną procedurą, która czeka Narzeczonych są nauki przedmałżeńskie. Jednak nie wszystkie pary muszą przez nie przechodzić. Z nauk przedmałżeńskich zwolnione mogą być pary, które przedstawią księdzu w parafii, gdzie będzie miała miejsce uroczystość kościelna, zaświadczenie o uczęszczaniu na lekcje religii w ostatniej klasie szkoły średniej. Po zapoznaniu się z takim zaświadczeniem proboszcz danej parafii powinien bez problemu zwolnić Narzeczonych od uczestnictwa w kursie. Jeśli dowód uczęszczania na religię pokaże jedna osoba, wówczas zwolnienie z kursu nie jest możliwe. Takie zaświadczenie muszą posiadać zarówno Panna Młoda, jak i Pan Młody.

Na nauki przedmałżeńskie należy zapisać się jak najszybciej po ustaleniu daty ślubu. Narzeczeni muszą pamiętać, że nauki w poszczególnych parafiach odbywają się co jakiś czas i trwają z reguły około 3 miesięcy, choć w niektórych przypadkach okres ten może ulec znacznemu skróceniu – jest to tzw. przyspieszony kurs. Kolejny problem związany jest z dostępnością do tych nauk. Po informację, gdzie w najbliższym czasie odbywać się będą nauki przedmałżeńskie, Młodzi powinni udać się do miejscowego proboszcza. Nauki przedmałżeńskie służą jak najlepszemu przygotowaniu przyszłych Małżonków do wspólnego życia, opartego na miłości, wierności i uczciwości małżeńskiej. Księża prowadzący nauki uświadamiają młodym obowiązki, z jakimi przyjdzie im się zetknąć w chwili złożenia przysięgi przed Bogiem. Często na kurs zapraszani są psychologowie, opowiadający o sposobach rozwiązywania konfliktu w rodzinie, o psychice dziecka oraz o radzeniu sobie ze stresem w trudnych sytuacjach życiowych. Niektórzy księża wymagają również, aby Młodzi, oprócz odbycia nauk, udali się na wizytę do poradni przedmałżeńskiej.

Z reguły nauki przedmałżeńskie są bezpłatne, jednak w niektórych można usłyszeć „co łaska”. Najczęściej owo hasło występuje w przypadku przyspieszonych kursów.

Zapowiedzi zostaną wygłoszone w parafiach obojga przyszłych Małżonków przez trzy tygodnie. Jeżeli Młodzi należą do różnych parafii zawiadomienie o zapowiedziach oraz prośbę o nie w drugiej parafii muszą złożyć sami na własną rękę (nie zostanie ona przesłana automatycznie z parafii gdzie odbędą się uroczystości). Ponieważ i Kościół idzie z postępem, nie zawsze zapowiedzi ogłaszane są w trakcie mszy, niektóre parafie publikują je na swoich stronach internetowych.

Na tydzień przed ślubem spisuje się akt ślubu. W tym celu należy dostarczyć do kancelarii parafialnej zaświadczenie o odczytaniu w rodzimych parafiach obojga Narzeczonych zapowiedzi o ślubie. Jeżeli ślub nie będzie zawierany ani w parafii Panny Młodej, ani Pana Młodego, po zapowiedziach Narzeczeni otrzymują tzw. licencję. Dokument należy dostarczyć do parafii, w której odbędzie się ślub.

Dzień przed ślubem Narzeczeni przystępują do sakramentu pokuty, natomiast w dniu ślubu dostarczają do zakrystii obrączki oraz poświadczenie odbytej spowiedzi.

ŚLUB EKUMENICZNY

Prawo kanoniczne dopuszcza możliwość zawarcia związku małżeńskiego katolika z osobą niewierzącą lub osobą o innym wyznaniu. Jednak pod pewnymi warunkami. Przede wszystkim na ten rodzaj ślubu musi zostać wydana dyspensa czyli zgoda przedstawiciela władz kościelnych, w tym przypadku biskupa. Narzeczeni występują o nią za pośrednictwem proboszcza właściwej parafii, oświadczając, iż zrobią wszystko, by Dzieci narodzone z zawieranego związku wychować w wierze katolickiej.

Zgoda udzielona może być przez ordynariusza miejsca (biskupa) pod warunkiem jednak, że:

• Strona katolicka winna oświadczyć, że jest gotowa odsunąć od siebie niebezpieczeństwo utraty wiary, jak również złożyć szczere przyrzeczenie, że uczyni wszystko, co w jej mocy, aby wszystkie dzieci zostały ochrzczone i wychowane w Kościele katolickim;

• Druga strona winna być powiadomiona w odpowiednim czasie o składanych przyrzeczeniach strony katolickiej, tak aby rzeczywiście była świadoma treści przyrzeczenia i obowiązku strony katolickiej;

• Obydwie strony powinny być pouczone o celach oraz istotnych przymiotach małżeństwa, których nie może wykluczać żadna ze stron.

Ponadto tak przed jak i po ceremonii w obrządku katolickim nie wolno dokonać innego religijnego aktu zaślubin (np. we wspólnocie wyznaniowej współmałżonka).
 

ŚLUB CYWILNY
 

Zawarcie małżeństwa następuje zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i nosi miano ślubu cywilnego. Ślub cywilny jest prawnym zalegalizowaniem związku dwojga ludzi. Zawierany jest w Urzędzie Stanu Cywilnego jednej ze stron wchodzących w związek małżeński.

Pierwszą wizytę w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC) – dowolnym, niezależnie od miejsca zameldowania Narzeczonych - najlepiej zaplanować co najmniej pół roku przed uroczystością. Dzięki temu można zarezerwować odpowiadający Narzeczonym termin. Na kolejną wizytę do USC należy udać się 31 dni przed ślubem. Należy wtedy dostarczyć odpowiednie dokumenty. Podczas uroczystości niezbędna będzie obecność dwóch pełnoletnich świadków, którzy powinni mieć przy sobie dowody osobiste i mówić po polsku (w przeciwnym wypadku konieczna jest obecność tłumacza przysięgłego).

Przepisy o zawieraniu małżeństw reguluje ustawa z dnia 29 września 1986 r. " Prawo o aktach stanu cywilnego " Dz. U. z dnia 6 października 1986 r. rozdział 6. " Zawieranie małżeństw i akt małżeństwa ".

Zgodnie z ta ustawą osoby chcące zawrzeć związek małżeński zobowiązane są do dostarczenia następujących dokumentów:

- oryginały skróconych odpisów aktów urodzenia;

- dowody osobiste;

- pisemne zaświadczenie o braku przeciwwskazań do zawarcia małżeństwa;

- oświadczenie o tym, jakie nazwiska będą nosić po ślubie Małżonkowie oraz ich dzieci.

Osoby, które po raz kolejny chcą zawrzeć wstąpić w związek małżeński powinny dodatkowo dostarczyć:

- skrócony odpis aktu poprzedniego małżeństwa z adnotacją o rozwodzie lub sentencją wyroku – w przypadku osób rozwiedzionych;

- skrócony odpis aktu zgonu małżonka – w przypadku osób owdowiałych.

W przypadku gdy jedna ze stron nie ma obywatelstwa polskiego osoba ta powinna dostarczyć kierownikowi USC odpis aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego, paszport, zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa, które zostało wydane przez właściwy organ w kraju cudzoziemca lub przedstawicielstwo dyplomatyczne. Zamiast tego może przedstawić postanowienie sądu rejonowego zwalniające go od obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zdolności prawnej. Ustępstwo to, nie dotyczy cudzoziemca nie mającego obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli maja on w Polsce miejsce zamieszkania.

Jeśli ślub w Polsce zawiera Amerykanin musi dodatkowo dostarczyć zgodę sądu rodzinnego na ślub z obywatelem Polski. Sądy amerykańskie nie wydają bowiem zaświadczeń o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa.

Ślubu cywilnego można udzielić również poza USC.

Jednym z takich przypadków jest ślub za granicą. Najszybszym i bez problemu akceptowanym przez polskie prawo sposobem na zawarcie związku małżeńskiego za granicą jest ślub w polskiej placówce konsularnej. Narzeczeni składają oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński publicznie w obecności dwóch pełnoletnich świadków i konsula. Dokumenty trzeba miesiąc wcześniej dostarczyć do wybranego Konsulatu RP np. przesłać pocztą kurierską, a w wyznaczonym terminie należy stawić się wraz ze Świadkami. Konsul sporządza protokół stwierdzający złożenie przez przyszłych Małżonków oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński. W protokole zamieszcza się ponadto pozostałe dane przewidziane przy zawieraniu małżeństwa. Dokument podpisany przez Małżonków, Świadków i konsula stanowi podstawę do sporządzenia aktu małżeństwa w polskich księgach stanu cywilnego. W tym celu protokół zostaje przesłany niezwłocznie do urzędu stanu cywilnego właściwego dla dzielnicy śródmieście miasta stołecznego Warszawy. Procedura ta trwa ok. 3 miesięcy.

Ustawa przewiduje zawarcie związku małżeńskiego per procura, czyli przez pełnomocnika. Ten rodzaj ślubu może zostać zawarty, gdy jeden z przyszłych Małżonków jest na przykład zbyt ciężko chory by stawić się w urzędzie lub przebywa za granicą. Zezwolenie wydaje na to sąd, a pełnomocnictwo do zawarcia ślubu jest sporządzane notarialnie.
 

ŚLUB KONKORDATOWY

W wyniku porozumienia zawartego pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską w 1998 roku podpisano Konkordat. Dzięki ustawie Konkordatowej wystarczy zawrzeć związek małżeński w Kościele oraz dopełnić kilku formalności, aby był on uznawany przez polskie prawo. Małżeństwo zawarte na prawie Konkordatu jest tzw. małżeństwem kanonicznym. Ten rodzaj ślubu jest kompilacją ślubu kościelnego i cywilnego, coś na zasadzie 2 w 1.

Narzeczeni muszą przejść taką samą drogę i dostarczyć takie same dokumenty jak w przypadku ślubu kościelnego, ale dodatkowo nie wcześniej niż trzy miesiące przed uroczystością muszą przynieść z Urzędu Stanu Cywilnego zaświadczenie o braku okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa (zaświadczenie to jest ważne tylko 3 miesiące). W tym celu należy zgłosić się do USC z dowodami i skróconymi odpisami aktów urodzenia. Na tydzień przed ślubem spisuje się akt ślubu. Aby do tego doszło należy dostarczyć do kancelarii parafialnej oprócz dokumentów wymaganych w przypadku ślubu kościelnego także zaświadczenie z USC o braku okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa. Ostatnim dokumentem jest podpisywana w dniu ślubu zgoda na skutki cywilno - prawne małżeństwa konkordatowego. Narzeczeni, składając podpisy, potwierdzają wolę wywarcia skutków cywilnych małżeństwa kanonicznego. Dokument podpisują także świadkowie, natomiast duchowny asystujący złoży swój podpis dopiero po zawarciu małżeństwa. Kościół ma obowiązek w ciągu 5 dni od daty zawarcia małżeństwa przesłać jeden komplet dokumentów do USC, który sporządza akt ślubu. Termin ten ulega przedłużeniu, jeżeli nie został dotrzymany z powodu siły wyższej, do czasu ustania tej przyczyny. Drugi egzemplarz zaświadczenia przekazuje małżonkom, trzeci pozostaje w aktach urzędu parafialnego. Po 10 dniach od daty zawarcia związku małżeńskiego otrzymuje się w USC odpisy skróconych aktów małżeństwa. 

W przypadku gdy jedno z Narzeczonych jest cudzoziemcem należy dostarczyć do parafii takie same dokumenty jak w przypadku ślubu cywilnego.

A CO PO ŚLUBIE... ?

Po ceremonii i chwili oddechu należy zabrać się za załatwianie formalności. Oczywiście należy odebrać skrócone Akty Małżeństwa z USC, ale to nie koniec formalności. Z reguły u jednej ze stron zmienia się nazwisko – najczęściej to kobieta je zmienia albo poprzez przyjęcie nazwiska męża albo poprzez dodanie jego nazwiska do swojego. Poza tym niekiedy zmienia się miejsce zamieszkania a co za tym idzie i zameldowania.

WYMIANA DOKUMENTÓW

Zmiana nazwiska wymusza wymianę – nie tylko dowodu osobistego, ale i prawa jazdy, paszportu, a także innych dokumentów potwierdzających naszą tożsamość czy przynależność do danej grupy społecznej lub zawodowej.

WYMIANA DOWODU OSOBISTEGO

Aby wymienić dowód osobisty należy wypełnić wniosek i dołączyć do niego następujące załączniki:

• dwie fotografie o wymiarze 4,5 na 3,5 cm przedstawiające lewy półprofil z widocznym uchem na jasnym tle;
• dowód wpłaty 30 zł na konto urzędu;
• odpis skrócony aktu urodzenia;
• odpis skrócony aktu małżeństwa z informacją o aktualnie używanym nazwisku;
• w przypadku zmiany zameldowania, również dokument meldunkowy.

Uwaga !!! Warto dowiedzieć się we właściwym Urzędzie Miasta/Dzielnicy czy skrócony odpis aktu małżeństwa oraz dokument meldunkowy są konieczne w przypadku gdy wymiana dokumentów odbywa się w Urzędzie, w którym zawieraliśmy małżeństwo oraz meldowaliśmy się.

WYMIANA PRAWA JAZDY

Wymiana prawa jazdy odbywa się w tym samym Urzędzie co wymiana dowodu osobistego. Aby otrzymać nowe prawo jazdy zgodne ze stanem faktycznym należy złożyć wniosek i następujące załączniki:

• fotografia o wymiarze 4,5 na 3,5 cm przedstawiające lewy półprofil z widocznym uchem na jasnym tle;
• fotokopię starego prawa jazdy;
• dowód wpłaty 70,50 zł za wyrobienie nowego dokumentu.

Kiedy nowe dokumenty są już gotowe, można zająć się zmianami w innych urzędach i instytucjach.

ZMIANA DANYCH W BANKU

Obecnie praktycznie każdy posiada rachunek bankowy czyli konto. Każdy właściciel takiego konta, który zmieniła nazwisko powinien zgłosić w banku zmianę danych oraz złożyć nowy wzór podpisu. Jeśli Małżonkowie posiadają dwa odrębne konta, a chcą mieć jedno wspólne - wystarczy zlikwidować jedno konto, a na drugim uczynić małżonka współwłaścicielem. Taki manewr, pozwoli zaoszczędzić dużo czasu.

ZMIANA DANYCH W URZĘDZIE SKARBOWYM

W Urzędzie Miasta, przy odbiorze gotowego dowodu można od razu wypełnić formularz NIP-3, który służy do aktualizacji danych w Urzędzie Skarbowym. Warto to zrobić od razu, żeby specjalnie nie chodzić do Urzędu Skarbowego.

POLISY UBEZPIECZENIOWE I FUNDUSZE EMERYTALNE

Nowożeńcy ze zrozumiałych powodów nie myślą o rozstaniu a tym bardziej o śmierci. Często zapominają o tym, że wszelkiego rodzaju polisy ubezpieczeniowe na życie i kapitał zbierany w OFE (Otwartych Funduszach Emerytalnych tzw. II filar) nie wchodzą w skład masy spadkowej, a pieniądze na nich zebrane są dziedziczone przez wskazane osoby uposażone. Dlatego też należy również zaktualizować dane w Funduszu Emerytalnym i polisach (wiąże się to ze zmianą: danych osobowych, osób uposażonych, podpisu oraz stosunków majątkowych).

ZMIANA LEKARZA RODZINNEGO

NFZ pozwala na posiadanie tylko jednego lekarza rodzinnego, wiec przy zmianie miejsca zamieszkania, warto również zadbać o wybór przychodni oraz innego lekarza rodzinnego.